فین تک (Fintech) مخفف Financial Technology به معنی استفاده از تکنولوژی برای کارآمدتر کردن خدمات مالی است. به زبان دیگر، یعنی از موبایلها و کامپیوترها استفاده کنیم تا کارهای مالی خود را راحتتر انجام دهیم. واژه فینتک به کمپانیهایی اشاره دارد که با استفاده از تکنولوژی قصد دارند تجربهی کاربر در زمینهی خدمات مالی را به وسیله اپلیکیشنها یا محصولاتی مشابه تغییر دهند.

نوآوری در خدمات مالی شامل انواع خدمات مالی از جمله خدمات پرداخت قبوض و انتقال پول، سرمایهگذاری، خدمات وام و بیمه میشود. همانطور که میبینید این خدمات به خودی خود خدمات جدیدی نیستند و همواره چنین خدماتی به شیوههای گوناگون ارائه میشدند؛ فینتک درواقع بهکار بردن تکنولوژیهای روز و استفاده زیرساختهای دیجیتالی برای جایگزین کردن فرآیندهای جدید و کارآمدتر برای ارائه این دست از خدمات است.
در گذشته شرکتهای بزرگ این کار را انجام میدادند و بازار را در دست داشتند. اما اوضاع بعد از گذشت چندین سال تغییر کرده و اکنون استارتآپها با امید و آرزو فراوان میخواهند خدمات تازهای را به کاربران ارائه دهند. یکی از شرکتهای بزرگی که حالا به یکی از غولهای مارکت تبدیل شده، پیپال (PayPal) است که توانست در دورهی خود خدمتی جدید عرضه کرده و با کمک تکنولوژی آن را به اجرا درآورد. در کل، استارتآپهای این حوزه تلاش می کنند تا افراد یا شرکتها را به هم پیوند دهند تا تراکنشهایی صورت بگیرد.
اهداف فین تک
- حذف واسطه و انجام سریع تر فرایند ها
- کم کردن هزینهها برای استفاده همگان از برنامههای فناورانه
- نادیده گرفتن مرزها و شکستن محدودیتهای جغرافیایی
- توانایی در ارزیابی خطرها و ریسکهای احتمالی
مثالهایی از دنیای فین تک در زندگی روزمره به شرح زیر است:
- پرداخت
- پول و ارزهای رمزنگاری شده مانند بیتکوین، اتریوم، دش و…
- بیزنسهای تکنولوژی محور مربوط به بورس و سرمایهگذاری
- مدیریت مالی شخصی
- قرض دادن و تامین سرمایه جمعی
- انتقال بینالمللی پول
- بانکداری روزمره و بانکهای بدون شعبه
- کسبوکارهای فناوری در زمینه بیمه
- کسبوکارهای مربوط به قانونگذاری
مزایای بالقوه حوزه فین تک
- سرعت و راحتی
محصولات فین تک معمولاً بهصورت آنلاین عرضه میشوند و بنابراین مصرفکنندگان از دسترسی آسانتر و سریعتر سود میبرند.
- انتخاب وسیع
مصرفکنندگان از انتخاب وسیعی از محصولات و خدمات سود میبرند؛ زیرا میتوانند از راه دور و بدون در نظر گرفتن موقعیت مکانی خریداری کنند.
- معاملات ارزانتر
شرکتهای فین تک ممکن است نیازی به سرمایه گذاری در زیرساختهای فیزیکی مانند یک شبکه یا شعبه نداشته باشند، بنابراین ممکن است قادر به ارائه پیشنهادهای ارزانتر به مصرفکنندگان باشند.
- محصولات شخصیتر
تکنولوژی، شرکتهای فین تک را قادر میسازد تا اطلاعات بیشتری را در مورد مشتریان جمعآوری و ذخیره کنند تا آنها بتوانند به مشتریان محصولات یا خدمات شخصیتری را ارائه دهند.
اکوسیستم فین تک

از سال 1397 بسیاری از کمپانیهای نوپا در ایران در بخش فینتک کار میکنند و خدمات جالبی را به کاربر ارائه میدهند. مثلا با کمک اپلیکیشنی در موبایلتان میتوانید به راحتی مقداری پول را کارت به کارت کنید یا اقدام به تهیهی شارژ نمایید. جدیدا با همین برنامهها قادرید به سازمانهای خیریه کمک مالی کنید یا صدقه خود را بپردازید. این کارها در چند سال پیش دور از ذهن بود و کسی تصورش را نمیکرد که بتوان روی کاناپه لم داد و با یک دستگاه کوچک مه کارهای مالی شما انجام شود.
در حال حاضر فینتک یکی از علاقهمندیهای سرمایهگذاران به حساب میآید و سالانه مقدار زیادی سرمایه به این بخش تزریق میشود. آمارها و ارقام نشان میدهند که در سال 2014 حدود 12 میلیارد دلار سرمایهگذاری در عرصه فنآوری مالی صورت گرفته که نسبت به 6 سال قبل 12 برابر شده است.
539 میلیون دلار از این سرمایه نیز به شهر لندن تعلق دارد و آمستردام با سهم 306 میلیون دلار در رتبه دوم قرار گرفته. کارآفرینان هم به فینتک علاقه نشان میدهند و هر سال شاهد تاسیس شرکتهای تازهوارد به حوزه مذکور هستیم. شهر لندن میزبان بسیاری از این کارآفرینان و برندهای تازه تاسیس شده است و طبق برآوردها تقریبا 40 درصد نیروی کار این منطقه در بخشهای خدمات مالی فناورانه کار میکنند.
قاره آسیا و اقیانوسیه نیز فعالیتهایی داشتهاند و تخمین زده میشود که پروژههای بزرگ در زمینه فینتک از سال 2015 در این قارهها شروع به کار کردهاند. در حال حاضر غولهای آسیا و اقیانوسیه در بخش تکنولوژی مالی Tyro Payments، QuietGrowth و Stockspot هستند. دانشگاهها نیز فعالیت های تحقیقاتی خود را در این زمینه آغاز کرده اند.
بهطور مثال، بخشی از دانشگاه هنگکنگ با کمک دانشگاه نیوساوث ولز (University of New South Wales) مقالهای را منتشر نموده که تکامل فنآوری مالی و قانونگذاری در زمینه آن را بررسی کرده است. همهی اینها نشان میدهند که چهقدر فینتک مورد توجه قرار گرفته و چهقدر روی آن سرمایهگذاری شده تا در آینده پیشرفت کند.

ولی مثل اکثر فنآوریها این مورد نیاز ضعفها و دردسرهایی دارد. جریان بیزنسهای فینتک در ایران چند سالیست که راه افتاده است و همه میخواهند در این زمینه فعالیتی داشته باشند.
مشکلات فین تک در ایران
- عدم وجود تصور درست از اوضاع و احوال کشور در استارتاپ ها و تلاش برای پیاده سازی تکنولوژی به هر قیمت
- درخواست مرکز توسعه تجارت الکترونیک به یکپارچه شدن وبسایت های پرداخت که موجب ساخته شدن سیستم شاپرک شد.
- پایین بودن قدرت تکنولوژی در مقابل قدرت قانون در کشور که موجب تصمیم های نادرست یا بعضا یک طرفه می گردد.
- تحریم ایران نسبت به استفاده از سیستم های خارجی و عدم ایجاد همکاری مشترک با آنها
مشکلات فینتک در کل دنیا چیست؟
مشکل اول تحت تاثیر قرار گرفتن سلامتی انسان هاست.
با توجه به اطلاعات بهدست آمده، صنایع فینتک المانهای مهمی را تحت تاثیر خود قرار میدهند. سلامتی یکی از چیزهاییست که توسط فینتک در معرض خطر است و هر روز هم وضع بدتر میشود. با رشد هر استارتاپی در حوزهی تکنولوژی مالی خدمات جدیدی فراهم میشود که همه در خانه انجام میشوند. این موضوع باعث میشود که کمتر به بیرون برویم و فعالیت (هر چند کمی) داشته باشیم. میتوانیم در خانهی خود تمام کارها را به سرانجام برسانیم، بدون آنکه از جایمان تکان بخوریم. چنین موضوعی در قدم اول چاقی را به وجود میآورد و بعد از آن هم انسان به بیماریهای بسیاری دچار میشود.
مشکل بعدی از بین رفتن حریم خصوصی است.
موضوعی طبیعیست که برای پیدا کردن نیاز کاربران باید رفتارهای وی را تحت نظر گرفت و براساس آنها کارهایی را انجام داد. با توجه به اینکه کاربران عصر حاضر بسیاری از اعمال را در دنیای مجازی انجام میدهند، در نتیجه دسترسی به اطلاعاتشان راحتتر شده. با رشد فینتک، سیستمهای جاسوسی متعددی به وجود میآیند تا رفتار یوزر را به دقت بررسی کنند و بعد از دیتاهای موجود ایدههای جدیدی برای راهاندازی شرکتها به وجود بیایند.
موضوع بعدی از دست دادن کار است.
هوش مصنوعی در فینتک هم حضور دارد و خیلی زود خدمات مالی جدیدی را به ارمغان میآورد. این یعنی شما کار خود را از دست خواهید داد! وقتی کار شما را رباتها یا نرمافزارها انجام میدهند، دیگر لازم نیست در بانک باشید و اعمال مختلفی را انجام دهید. ماشینها به جایتان کاربران را شناسایی میکنند و خدمات بسیاری را برایشان انجام میدهند. چراکه هم آنها دارای حافظه و هوش بیشتری هستند، نیاز به مرخصی و روزهای تعطیل ندارند و همینطور کارها را خیلی دقیقتر از آدمها انجام میدهند.
پس اگر کاربران بخواهند فرآیندهای مالی را تماما با تکنولوژی انجام دهند، حتما اخراج میشوید! البته این مورد در آینده بر روی همه شغلها تاثیر میگذارد و دیگر لزومی ندارد کسی کاری انجام دهد.
حقوق نامشخص
شرکتهای فین تک ممکن است برای صنایع مالی، جدید به نظر برسند و مدلهای کسب و کار مختلفی را برای فراهمکنندههای سنتی به کار گیرند. این موضوع میتواند تعیین آن که در صورت بروز اشتباه چه کسی مقصر است و یا تعیین آن که حق با کدام طرف است را مشکلتر سازد.
تصمیمگیری ناعاقلانه
اینکه محصولات مالی بلافاصله بهصورت آنلاین و بدون هیچگونه ملاقات چهره به چهرهای خریداری میشوند، ممکن است سبب شود تا مشتریان تصمیمات سریع و بیاطلاع را آسانتر اخذ کنند.
خطرات مبتنی بر فناوری
محصولات مالی که بهصورت آنلاین خریداری شدهاند ممکن است شما را در معرض خطرات مبتنی بر تکنولوژی قرار دهند. به عنوان مثال، اطلاعات شخصی شما میتواند مورد استفاده قرار گیرد یا شما میتوانید قربانی جرائم اینترنتی شوید.
محرومیت بعضی از افراد
در حالی که تکنولوژی، انتخاب و دسترسی بیشتری را به مصرفکنندگان ارائه میدهد، میتواند کسانی را که نمیدانند چگونه از اینترنت یا دستگاههایی مانند رایانهها، تلفنهای هوشمند و تبلت استفاده کنند، از استفاده از آن محروم نماید.
بانک داری الکترونیک
بانکداری با کمک تکنولوژی میتواند بسیار موثرتر از قبلا باشد. با کمک نرمافزارهای کارآمد میتوان طیف وسیعی از اعمال بانکی را در داخل خانه انجام داد. از چند وقت پیش تمام بانکهای ایران اپلیکیشنهای مخصوص به خود را روانه مارکتهای اپ کردهاند تا برای کاربران انجام کارهایی را مثل موجودی گرفتن ساده کنند. در آیندهای نزدیک امید میرود که بتوان با کمک هوش مصنوعی فنآوری مالی را بیش از پیش کارآمد کرد. فرض کنید که در چند سال بعد بتوانید با صدای خود حسابی در خانه (در هر بانکی) باز کنید و دیگر وقت خود را پشت ترافیک و صفهای طولانی بانکها تلف نکنید.
نقش موبایل در توسعه فین تک
غیر از استفاده از اپلیکیشنهای متعدد، میتوانیم با فنآوری ارتباط حوزههای نزدیک (NFC) بدون اینکه کارت اعتباری خود را بیرون بیاوریم و در دستگاه کارتخوان بکشیم، اطلاعات بانکی خود را به گوشی دهیم و سپس فقط دیوایس را نزدیک دستگاه کارت خوان ببریم، مبلغ مورد نظر پرداخت میشود و پول با نهایت امنیت انتقال مییابد.
فین تک و رمزارز
گذشته از همهی این قابلیتها و ویژگیهای هیجانانگیز، فینتک کیف پولهای دیجیتالی را به وجود آورد که میتوانیم رمزارزهای خود را درون آن ذخیره کنیم. این ارزها در همهجا کاربرد دارند و بهشدت در حال پیشرفت هستند. طوری که افراد زیادی در این حوزه میلیاردها دلار سرمایهگذاری کردهاند تا رمزارزهای تازهای طراحی شود و مورد استفاده قرار بگیرند. اشخاص زیادی هم هر سال به استخراج این نوع ارزها روی میآورند و هزاران دلار برای خرید کامپیوترهای قدرتمند هزینه میکنند.
چرا سرمایهگذاران به حوزه فینتک علاقهمندند؟
بانک بزرگ گلدمن سَاکس Goldman Sachs طی تحقیقی دریافت که بیش از 60 درصدد از جوانان آمریکا از خدمات حضوری بانکی و حتا کارتهای خودپرداز بانکی استفاده نمیکنند. بسیاری از شرکتکنندگان این تحقیق اذعان داشتند که تا سال 2020 دیگر نیازی به خدمات حضوری و مستقل بانکی ندارد و اینترنت صرفنظر از بستر یا بانک پشتیبان، برای خدمات مالی آنها کافیست. فینتک از پر رشد ترین حوزههای کسب و کار اینترنتی در آینده است.
این حوزه سرشار از فرصتهای عالی پاسخ داده نشده است و بانکها و موسسات مالی تنها علاقه مندان به سرمایهگذاری در فینتک نیستند. اتفاقا بانکها و موسسات مالی ترجیح میدهند شریک تجاری یا مشتری یک سامانه تأمین کننده خدمات فینتک باشند تا بنیانگذار آن. تصور کنید یک درگاه پرداخت آنلاین بتواند 1000 فروشگاه اینترنتی را پشتیبانی کند. کارمزد این حجم از تراکنشهای خرد یکی از بهترین الگوهای درآمدزایی در حوزه فین تک است.
جمع بندی
در سالهای اخیر فراگیری و دسترسپذیری تکنولوژیهای جدید رفتار کاربران را تحت تاثیر قرار داده است. امروزه گوشیهای هوشمند به بخش جداییناپذیر زندگی انسانها تبدیل شدهاند و آنها ترجیح میدهند تمام کارهای خود را به کمک گوشی هوشمند و با چند حرکت ساده انجام دهند. به لطف به وجود آمدن چنین شرایطی، شانس موفقیت خدماتی که روی گوشیهای هوشمند ارائه میشوند بسیار زیاد است.
با سیگاتک مغزتو پرکن
Awesome post! Keep up the great work! 🙂